STANDARDY OCHRONY MAŁOLETNICH

w Baby Steps Centrum Terapii Dziecka Karolina Kokot-Frątczak

Wprowadzenie

Standardy Ochrony Małoletnich w Baby Steps Centrum Terapii Dziecka Karolina Kokot-Frątczak opracowane zostały w celu zapewnienia małoletnim korzystającym z placówki ochrony przed wszelkimi formami krzywdzenia. 

Podstawą zasadą działania placówki oraz jej personelu jest dbanie o dobro dziecka, działanie w jego najlepszym interesie, z poszanowaniem przysługujących mu praw, jak również z uwzględnieniem jego potrzeb. 

Niniejszy dokument jest powszechnie dostępny dla pacjentów placówki, małoletnich oraz ich rodziców/opiekunów prawnych i personelu. 

Słowniczek

1. Małoletni/dziecko – osoba, która nie ukończyła 18. roku życia.
2. Personel – każda osoba, które świadczy pracę lub realizuje obowiązki w Baby Steps Centrum Terapii Dziecka Karolina Kokot-Frątczak na podstawie umowy o pracę lub umowy cywilnoprawnej, a także umowy o wolontariat lub jakiejkolwiek innej, jak również praktykanci odbywający praktyki lub staże zawodowe.  
3. Krzywdzenie dziecka – dopuszczenie się jakiejkolwiek formy przemocy wobec dziecka, w tym:

1. przemocy fizycznej, która obejmuje wszelkie celowe, intencjonalne działania wobec dziecka powodujące urazy na jego ciele np.: bicie, szarpanie, popychanie, rzucanie przedmiotami, powodując mu ból, cierpienie lub szkodę fizyczną;
2. przemocy psychicznej polegającej na stosowaniu działań lub zachowań, które mają na celu naruszenie integralności psychicznej małoletniego i powodują jego cierpienie emocjonalne, strach, stres np.: wyzwiska, groźby, szantaż, straszenie, emocjonalne odrzucenie, nadmierne wymagania nieadekwatne
   do wieku i możliwości dziecka;
3. przemocy seksualnej polegającej na wykorzystaniu seksualnym małoletniego, które przybierać może różne formy w tym: napaść seksualna, gwałt, molestowanie seksualne oraz wszelkie inne działania seksualne z udziałem małoletniego; 
4. zaniedbywaniu przez co rozumie się niezaspokajanie podstawowych potrzeb dziecka zarówno fizycznych, takich jak właściwe odżywianie, ubieranie, ochrona zdrowia, edukacja, jak i psychicznych jak poczucie bezpieczeństwa, doświadczania miłości i troski.

4. Placówka – zakład leczniczy Baby Steps Centrum Terapii Dziecka Karolina
   Kokot-Frątczak zlokalizowany przy ul. Okulickiego 84 lok. 6 w Częstochowie. 
5. Kierownik placówki – właścicielka zakładu leczniczego – Karolina Kokot-Frątczak. 

Zasady bezpiecznych relacji między małoletnim a personelem 

1. Personel placówki zapoznany został ze Standardami Ochrony Małoletnich obowiązującymi w placówce oraz zobowiązał się stosować przewidziane w nich zasady i procedury ochrony dzieci. 
2. Personel placówki zwraca uwagę na czynniki ryzyka oraz symptomy świadczące o możliwości krzywdzenia dzieci. 
3. Personel placówki ma obowiązek działania dla dobra dziecka, w jego najlepszym interesie, z poszanowaniem przysługujących mu praw i intymności, jak również z uwzględnieniem jego potrzeb.
4. Personel placówki, w ramach wykonywanych obowiązków, zobowiązany jest zapewnić fizyczne bezpieczeństwo małoletnich pacjentów, jak również zadbać o ich wsparcie emocjonalne.
5. Małoletni jest uprawniony do otrzymywania informacji na temat stanu swojego zdrowia oraz podejmowanych działań medycznych, a personel zobowiązany jest przekazywać takie informacje przy użyciu prostego języka, dostosowując go do wieku małoletniego i jego rozwoju. 
6. Personel nie stosuje żadnej formy przemocy w stosunku do dzieci. Nieodpuszczalne jest m.in. obrażanie dzieci, krzyczenie, poniżenie ich lub lekceważenie, zabieranie rzeczy, popychanie.  
7. Personel nie kieruje w stosunku do małoletnich wypowiedzi o podtekście seksualnym, jak również nie odnosi się do atrakcyjności seksualnej dzieci. Zabrania się wypowiadania niestosownych żartów/dowcipów, komentowania ciała/ubioru/wyglądu dziecka z podtekstem seksualnym lub w sposób niestosowny. 
8. Personel nie prowadzi prywatnych rozmów z małoletnimi w mediach społecznościowych, nie komentuje ani nie udostępnia zdjęć o podteście seksualnym lub krzywdzącym. 
9. Personel, w miarę możliwości, monitoruje sytuację i dobrostan małoletnich pacjentów.
10. Podejmując decyzję o zatrudnieniu w placówce kierownik placówki kieruje się dobrem małoletnich dzieci i w tym celu dokonuje weryfikacji każdego kandydata poprzez:

1. sprawdzenie kandydata w Rejestrze Przestępstw na Tle Seksualnym (Rejestr z dostępem ograniczonym) oraz w Rejestrze osób, w stosunku do których Państwowa Komisja do spraw przeciwdziałania wykorzystaniu seksualnemu małoletnich poniżej lat 15 wydała postanowienie o wpisie w Rejestrze; 
2. pobranie od kandydata informacji z Krajowego Rejestru Karnego o niekaralności w zakresie przestępstw określonych w rozdziale XIX i XXV kodeksu karnego, w art. 189a i art. 207 kodeksu karnego oraz w ustawie z dnia 29 lipca 2005r. o przeciwdziałaniu narkomanii lub za odpowiadające tym przestępstwom czyny zabronione określone w przepisach prawa obcego.

W przypadku zatrudnienia cudzoziemców weryfikacji dokonuje się w rejestrach karalności innych państw w zakresie w/w przestępstw (lub ich odpowiedników w innym kraju) lub na podstawie oświadczeń o niekaralności złożonych zgodnie z przepisami ustawy o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym i ochronie małoletnich. 

Procedury postępowania w przypadku podejrzenia krzywdzenia dzieci lub posiadania informacji o krzywdzeniu dzieci 

1. Każdy członek personelu jest uprawniony i zobowiązany do reagowania w przypadku podejrzenia, że dziecko jest krzywdzone. 
2. Źródłem krzywdzenia dziecka może być zachowanie członka personelu, rodziców lub opiekunów prawnych dziecka bądź innej osoby, jak również innych dzieci. 
3. Krzywdzenie dziecka może przybierać różne formy, przede wszystkim:

1. doszło do popełnienia przestępstwa na szkodę dziecka (np. znęcanie się nad dzieckiem, wykorzystanie seksualne), 
2. doszło do innych form przemocy, które nie stanowią przestępstwa (np. krzyki, poniżanie), 
3. doszło do zaniedbania dziecka (np. zaniedbań żywieniowych, związanych z higieną lub zdrowiem). 
4. W przypadku podejrzenia, że życie lub zdrowie dziecka jest zagrożone z uwagi na stosowanie w stosunku do niego przemocy lub podejrzenia popełnienia przestępstwa na szkodę dziecka należy niezwłocznie poinformować policję dzwoniąc na numer 112.
5. Poinformowania służb dokonuje członek personelu, który pierwszy powziął wiedzę o zagrożeniu lub możliwości popełnienia przestępstwa na szkodę dziecka. 
6. W przypadku podejrzenia, że sprawcą przemocy lub przestępstwa jest rodzic/opiekun prawny należy odseparować dziecko od rodzica/opiekuna prawnego do czasu przyjazdu odpowiednich służb. 
7. W przypadku, gdy dziecko doznaje krzywdy w innej formie niż popełnienie przestępstwa na jego szkodę (np. krzyczenie na dziecko, wyśmiewanie dziecka)  i zdarzenie to ma charakter jednorazowy członek personelu, który był świadkiem takiego zdarzenia lub jako pierwszy powziął o nim wiedzę, powinien przeprowadzić rozmowę dyscyplinującą z osobą dokonującą naruszenia. Jeżeli sprawcą jest rodzic/opiekun prawny dziecka, który nie wykazuje woli współpracy lub sytuacja godzącą w dobro dziecka powtarza się lub eskaluje członek personelu zgłasza sprawę kierownikowi placówki, który występuje
   do sądu rodzinnego właściwego ze względu na miejsce zamieszkania dziecka o wgląd w sytuacje rodziny. 
8. W przypadku podejrzenia, że dochodzi do zaniedbania dziecka należy przeprowadzić rozmowę z rodzicami/opiekunami prawnymi dziecka oraz poinformować ich o możliwościach wsparcia. Rozmowę przeprowadza kierownik placówki. W przypadku braku współpracy rodziców/opiekunów prawnych lub powtarzających się zaniedbań kierownik placówki powinien powiadomić właściwy ośrodek pomocy społecznej i wystąpić do sądu rodzinnego właściwego ze względu na miejsce zamieszkania dziecka o wgląd w sytuację rodziny. 
9. Jeżeli sprawcą przemocy, niebędącej przestępstwem, w stosunku do małoletniego jest inne dziecko, członek personelu będący świadkiem takiego zdarzenia lub pierwszy uzyskujący informacje na ten temat zobowiązany jest odbyć rozmowę z dzieckiem stosującym przemoc w obecności jego rodziców/opiekunów prawnych, jak również rozmowę z jego rodzicami/opiekunami prawnym. W przypadku braku współpracy rodziców/opiekunów prawnych lub powtarzających się nieakceptowanych zachowań ich dziecka członek personelu zgłasza sprawę kierownikowi placówki, który może wystąpić do sądu rodzinnego właściwego ze względu na miejsce zamieszkania dziecka o wgląd w sytuacje rodziny.   
10. O każdym przypadku podejrzenia krzywdzenia dziecka przez członka personelu należy zawiadomić kierownika placówki i odsunąć tę osobę od wszelkich form kontaktu z dziećmi do czasu wyjaśnienia sprawy. Dopuszczenie się jakiejkolwiek formy krzywdzenia dzieci przez personel stanowi ważny powód do rozwiązania współpracy z członkiem personelu. 
11. Czynności podejmowane wobec dziecka w związku z podejrzeniem jego krzywdzenia dokonuje się w obecności rodziców/opiekunów prawnych dziecka, chyba że ze względu na charakter czynności jest to niemożliwe lub istnieje podejrzenie, że sprawcą krzywdzenia dziecka jest rodzic/opiekun prawny. 
12. Działania z udziałem dziecka, w stosunku do którego istnieje podejrzenie, że jest dotknięte przemocą powinny być przeprowadzane, w miarę możliwości, z udziałem psychologa. 
13. W przypadku podejrzenia stosowania przemocy względem dziecka, gdy nie jest jasne jakiej krzywdy dziecko doświadcza ze strony rodzica/opiekuna prawnego należy wszcząć procedurę Niebieskiej Karty poprzez wypełnienie formularza Karty A. Procedurę tę wszczyna kierownik jednostki. Do wszczęcia procedury nie jest wymagana zgoda osoby doznającej przemocy, ani uprzedni kontakt z osobą podejrzaną o stosowanie przemocy. 
14. Każde podejrzenie krzywdzenia dziecka musi zostać odnotowane w dokumentacji medycznej dziecka. 
15. W każdym przypadku podejrzenia krzywdzenia dziecka lub powzięcia informacji o takim krzywdzeniu należy sporządzić protokół, w którym wskazane zostaną:

– dane małoletniego (imię, nazwisko, PESEL), 

– dane osoby sporządzającej protokół, 

– data i szczegółowy opis zdarzenia, 

– źródło powzięcia informacji o krzywdzeniu dziecka, 

– opis podjętych działań interwencyjnych. 

Protokół sporządza członek personelu będący świadkiem krzywdzenia dziecka lub ten, który jako pierwszy podjął informacje o możliwości krzywdzenia dziecka. Protokół przechowuje się w dokumentacji medycznej dziecka. 

Monitoring stosowania Standardów Ochrony Małoletnich 

1. Osobą odpowiedzialną za monitorowanie realizacji Standardów Ochrony Małoletnich w placówce jest kierownik placówki. 
2. Kierownik placówki prowadzi rejestr zdarzeń związanych z krzywdzeniem małoletnich, nadzoruje realizację Standardów przez personel placówki,  dokonuje przeglądu zapisów Standardów nie rzadziej niż raz na 12 miesięcy oraz wprowadza w nich zmiany. 
3. Kierownik placówki przeprowadza wśród personelu raz na 12 miesięcy rozmowy w celu weryfikacji poziomu realizacji Standardów oraz ewentualnych propozycji zmian, mających na celu zwiększenie ochrony małoletnich. Z przeprowadzonych czynności kierownik placówki sporządza raport, na podstawie którego dokonuje się ewentualnych zmian w Standardach. 
4. Każde wprowadzenie zmian do Standardów wymaga poinformowania o zmianach personel, małoletnich pacjentów oraz ich rodziców/opiekunów prawnych. Aktualny tekst Standardów zamieszcza się na stronie internetowej oraz pozostawia do wglądu w placówce. 
5. Rejestr zdarzeń, o którym mowa w pkt. 2) zawiera:

– datę i rodzaj zdarzenia, 

– imię i nazwisko dziecka, 

– dane osoby podejrzanej o krzywdzenie, 

– imię i nazwisko osoby sporządzającej protokół, 

– rodzaj podjętych działań interwencyjnych. 

Zasady ochrony wizerunku dziecka 

1. Dane osobowe dziecka (w tym wizerunek) podlegają ochronie na podstawie obowiązujących przepisów prawa, w tym przede wszystkim rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE oraz zasadom obowiązującym w placówce wynikającym m.in. z regulaminu organizacyjnego podmiotu leczniczego. 
2. Placówka uznaje prawa dziecka do prywatności i ochrony dóbr osobistych. 
3. Utrwalanie wizerunku dziecka na terenie placówki oraz jego publikowanie możliwe jest wyłącznie po uzyskaniu pisemnej zgody jego rodziców/opiekunów prawnych.
4. Wizerunek dziecka nie będzie utrwalany ani publikowany, nawet przy zgodzie rodziców/opiekunów prawnych, jeżeli dziecko wyrazi sprzeciw przeciwko utrwalaniu lub publikowaniu jego wizerunku. 

Wdrożenie Standardów Ochrony Małoletnich oraz sposób ich udostępniania

1. Za przygotowania personelu do stosowania Standardów oraz omówienia ich treści odpowiedzialny jest kierownik placówki. Każdy członek personelu zobowiązany jest złożyć pisemne oświadczenie o zapoznaniu się ze Standardami Ochrony Małoletnich oraz zobowiązać się do ich stosowania. Oświadczenia i zobowiązania personelu podlegają archiwizacji przez Kierownika placówki. 
2. Kierownik placówki albo upoważniony przez niego członek personelu informuje rodziców/opiekunów prawnych małoletnich pacjentów o wdrożeniu Standardów w placówce oraz umożliwia im zapoznanie się z ich treścią. Oświadczenie o zapoznaniu się przez rodziców/opiekunów prawnych małoletnich pacjentów ze Standardami przechowuje się w dokumentacji medycznej pacjenta. 
3. Standardy Ochrony Małoletnich oraz ich wersja skrócona znajdują się w recepcji placówki i przeznaczone są do wglądu dla dzieci, ich rodziców/opiekunów prawnych/opiekunów faktycznych oraz personelu, jak również umieszczone zostały na stronie internetowej placówki. 
4. Wersja skrócona Standardów Ochrony Małoletnich przewidziana dla dzieci wraz z numerami alarmowymi wywieszona została na tablicy ogłoszeń w recepcji placówki. 
5. Każdy małoletni pacjent ma możliwość zapoznania się z wersją skróconą Standardów poprzez odczytanie jej z tablicy ogłoszeń, jak również z wersją pełną, która dostępna jest w recepcji placówki. Każdy członek personelu zobowiązany jest, na prośbę małoletniego, udzielić mu wszelkich niezbędnych wyjaśnień dotyczących standardów ochrony dzieci obowiązujących w placówce. 

Postanowienia końcowe 

1. Bezwzględny zakaz stosowania jakiejkolwiek formy przemocy dotyczy również relacji pomiędzy małoletnimi pacjentami. 
2. Personel zobowiązany jest zwracać uwagę, czy każdy małoletni pacjent jest bezpieczny w placówce oraz czy inne dzieci w jakikolwiek sposób nie godzą w jego dobra.